સમજાવો: એવોગેડ્રોનો નિયમ.

(N/A) $1811$ માં,ઇટાલિયન વૈજ્ઞાનિક એમેડિયો એવોગેડ્રોએ ડાલ્ટનના પરમાણુ સિદ્ધાંત અને ગે-લ્યુસેકના વાયુમય કદના સંયોજનના નિયમના તારણોને જોડ્યા,જે હવે એવોગેડ્રોના નિયમ તરીકે ઓળખાય છે.
એવોગેડ્રોનો નિયમ: આ નિયમ મુજબ,સમાન તાપમાન અને દબાણે તમામ વાયુઓના સમાન કદમાં અણુઓની સંખ્યા સમાન હોય છે.
ગાણિતિક સૂત્ર: એવોગેડ્રોના નિયમ મુજબ,તાપમાન અને દબાણ અચળ રહેતા,વાયુનું કદ તેના અણુઓની સંખ્યા એટલે કે વાયુના જથ્થા પર આધાર રાખે છે.
$V \propto n$ (અચળ $T$ અને $p$) .....(Eq.-$i$)
જ્યાં,$n =$ વાયુના મોલની સંખ્યા.
$V = k_4 n$ (Eq.-$ii$)
$STP$ પર મોલર કદ $= 22.7 \ L$.
એક મોલમાં પરમાણુઓ $= 6.022 \times 10^{23}$.
વાયુના કદ અને ઘનતા વચ્ચેનો સંબંધ $M = k_4 d$ દ્વારા મેળવી શકાય છે.
વાયુના મોલની ગણતરી:
વાયુના મોલ $(n)$ $= \frac{\text{વાયુનું વજન (} m \text{)}}{\text{વાયુનું આણ્વીય દળ (} M \text{)}}$ ....(Eq.-$i$)
$\therefore n = \frac{m}{M}$
જ્યાં,$m =$ વાયુનું વજન,$M =$ વાયુનું આણ્વીય દળ.
એવોગેડ્રોના નિયમના સૂત્ર મુજબ:
$V = k_4 n$ ....(Eq.-$ii$)
$\therefore V = k_4 \frac{m}{M}$ .....(Eq.-$iii$)
આમ,$M = k_4 \left( \frac{m}{V} \right)$ .....(Eq.-$iv$)
કારણ કે,$\frac{m}{V} =$ વાયુની ઘનતા $= d$
$\therefore M = k_4 d$ (Eq.-$v$)
તારણ: વાયુની ઘનતા તેના આણ્વીય દળના સમપ્રમાણમાં હોય છે.